Το σπίτι του Εμίρ
Τίτλος Ιστορίας: "Τα τρία λάθη του Εμίρ!"
Η αρχή της ιστορίας:
Το απόγευμα της ίδιας μέρας, αφού ο καιρός ήταν βροχερός και δεν ήταν εύκολο να βγει από το σπίτι του, ο Εμίρ το αφιέρωσε αποκλειστικά στο αγαπημένο προσωπικό του αντικείμενο... το κινητό του! Αρχικά πέρασε μερικές ώρες παίζοντας παιχνίδια, στη συνέχεια άκουσε μουσική και παρακολούθησε μερικά βίντεο στο youtube και στο tik-tok, έπειτα μίλησε με αρκετούς "ψηφιακούς" φίλους του στο viber και στο instagram παρακολουθώντας ταυτόχρονα και σχολιάζοντας τα story τους. Κι έτσι όπως είναι φυσικό κι επόμενο, δεν ασχολήθηκε καθόλου με τα μαθήματα της επόμενης μέρας.
Αφού έφτασε το βράδυ, και γύρισε η μητέρα του από τη δουλειά της, τον ρώτησε αν έχει διαβάσει τα μαθήματα του..."Ναι, τα έχω κάνει..." της είπε, προσπαθώντας να την αποφύγει, αλλά η φωνή του ακούστηκε διστακτική στα αφτιά της. "Έλα τώρα Εμίρ, σε ξέρω... μη μου λες ψέματα..." του αποκρίθηκε, γνωρίζοντας καλά την αντίδραση του γιού της και συνέχισε λέγοντας με πιο έντονο και αυστηρό ύφος: "Πήγαινε να διαβάσεις σε παρακαλώ χωρίς δεύτερη κουβέντα...". Κι έτσι, αφού δεν δόθηκε το δικαίωμα επιλογής στον Εμίρ, παρότι ο ίδιος φανταζόταν ότι είχε φτάσει η ώρα να απολαύσει την αγαπημένη του σειρά στη τηλεόραση μέχρι να κοιμηθεί, έφυγε από το σαλόνι και κατευθύνθηκε με κατεβασμένα μούτρα προς το δωμάτιο του.
Κάθισε στο γραφείο του κι έβγαλε νωχελικά τα βιβλία του από την τσάντα του. "Ωχ... τι μπελάς με βρήκε τώρα... " μουρμούρισε ενοχλημένος, ενώ βλέποντας το πρόγραμμα μαθημάτων της άλλης μέρας, το χρώμα χάθηκε από το πρόσωπο του! "Μαθηματικά, Ιστορία, Γαλλικά, Πληροφορική, Γεωγραφία και Αρχαία... Ωωω... Αυτό δεν είναι πρόγραμμα... Αυτό είναι αρχαία τραγωδία! Τι κάνουμε τώρα;" αναρωτήθηκε φωναχτά, ξύνοντας το κεφάλι του με ένα φαγωμένο μολύβι που κρατούσε στο χέρι του. "Ας ξεκινήσουμε με τα απλά και βλέπουμε για τα υπόλοιπα στη συνέχεια..." σκέφτηκε και άνοιξε το φάκελο με τις εργασίες στο μάθημα της πληροφορικής. "Ω! Φρίκη...!!! Πρέπει να ζωγραφίσουμε μπισκότα στη ζωγραφική!" Τότε ξαφνικά τα μάτια του άστραψαν και μία φανταστική ιδέα έλαμψε σαν λάμπα στο σκοτάδι. "Αυτό είναι! Μα πως δεν το είχα σκεφτεί πιο πριν... Θα βρω μία έτοιμη εργασία στο Internet! Όλο και κάποιος θα έχει ζωγραφίσει μπισκότα... ".
Πράγματι, έτσι λύθηκε το πρόβλημα του Εμίρ με τις εργασίες εκείνο το βράδυ, χωρίς όμως να υπολογίσει τις συνέπειες που ακολούθησαν στο σχολείο την επόμενη μέρα.
Τι νομίζετε ότι έγινε στο μάθημα της πληροφορικής; Τι να του είπε η καθηγήτρια;
Τελικά, ποια ήταν τα τρία λάθη του;
Τι θα μάθουμε σήμερα;
Μετά το τέλος της ενότητας αυτής θα πρέπει να γνωρίζουμε:
-
Πως να δηλώνουμε τον χρόνο στην αφήγηση και στα κόμικς.
-
Τι είναι τα Πνευματικά Δικαιώματα (Copyright) ή Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας και τι τα Συγγενικά Δικαιώματα.
-
Τι προστατεύεται από τον νόμο για την Πνευματική Ιδιοκτησία, τι όχι και ποιες είναι οι δικές μας ενέργειες ώστε να μην παραβιάζουμε τον νόμο αυτό.
-
Πως να χρησιμοποιούμε την αντιγραφή, την αποκοπή και την επικόλληση σε έναν επεξεργαστή κειμένου και για ποιο σκοπό.
Πως θα εργαστούμε;
Πόσο χρόνο;
Θα εργαστούμε ατομικά.
Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες.
Ψηφιακή Αφήγηση
Ο χρόνος στην αφήγηση
Ο χρόνος αποτελεί βασικό στοιχείο της αφήγησης. Ένα γεγονός ή τα γεγονότα μίας ιστορίας εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου.
Ο χρόνος δηλώνεται στην αφήγηση με τη χρήση χρονικών επιρρημάτων ή χρονικών συνδέσμων και δευτερευουσών προτάσεων.
Σε ένα αφηγηματικό κείμενο ξετυλίγεται μπροστά μας μία ιστορία στην οποία τα πρόσωπα δρουν. Για αυτό τον λόγο, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούνται ρήματα και ιδιαίτερα ρήματα δράσης, δηλαδή ρήματα που εκφράζουν μία ενέργεια, προκειμένου να αποδοθεί καλύτερα η εξέλιξη της ιστορίας μας.
Αναφορικά με τους χρόνους των ρημάτων, οι συνηθέστεροι είναι ο αόριστος και ο παρατατικός, αφού η αφήγηση αφορά σε γεγονότα που έλαβαν χώρα στο παρελθόν.
Παράδειγμα:
Τα παιδιά που ήταν ντυμένα φουστανελάδες, τα φώναξε η κυρία κι ανεβήκαμε στη σκηνή.
[Κείμενο 1, σελ. 82 του Βιβλίου του Μαθητή].
Ωστόσο, πολλές φορές, προκείμενου να προσδώσουμε ζωντάνια και παραστατικότητα στο αφηγηματικό μας κείμενο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τον ενεστώτα (ιστορικός ενεστώτας).
Παράδειγμα:
Κι ο Ρούλης σηκώνεται και φωνάζει εμένα, αλλά εγώ πάω να τρέξω και τα τσαρούχια μου βγαίνουν από τα πόδια μου και δεν μπορώ να τρέξω...
Επιπλέον, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τον μέλλοντα για να αφηγηθούμε (συνήθως στο γραπτό λόγο) γεγονότα που έγιναν ύστερα από κάποια άλλα τα οποία έχουμε ήδη παρουσιάσει σε παρελθοντικούς χρόνους ή στον ενεστώτα.
Παράδειγμα:
Αργότερα, που θα έρθουν οι φίλοι μου στο σπίτι και θα τους πως τι έγινε, θα γελάσουμε πάρα πολύ.
Πηγή: Βιβλίο
Νεοελληνικής Γλώσσας Α΄ Γυμνασίου
Καλές πρακτικές για την αποτύπωση του χρόνου στα κόμικς
Κατά τη δημιουργία του κόμικς καλό είναι να ορίζουμε τον χρόνο με τους εξής τρόπους:
-
Ορίζοντας τη φωτεινότητα κατά τη διάρκεια της μέρας (τη μέρα έχει φως, τη νύχτα σκοτάδι).
-
Χρησιμοποιώντας λεζάντες για επεξήγηση του χρόνου (π.χ. νωρίς το πρωί... , Μετά από λίγη ώρα κ.λπ.).
-
Χρησιμοποιώντας αφηρημένα σκηνικά για την περιγραφή του χρόνου (π.χ. μετά από αρκετή ώρα...).
Διαδίκτυο και Ασφάλεια
Πνευματικά Δικαιώματα (Copyright)
Το γλωσσάρι του δικαίου της Πνευματικής Ιδιοκτησίας
Στο παρόν γλωσσάρι παρατίθενται βασικές έννοιες από το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας.
1. Διανοητική ιδιοκτησία
Διανοητική ιδιοκτησία είναι το δικαίωμα που έχει κάποιος στα προϊόντα της διανοίας του (δηλ. του νου του). Η διανοητική ιδιοκτησία περιλαμβάνει τόσο την πνευματική ιδιοκτησία και τα συγγενικά δικαιώματα όσο και τη βιομηχανική ιδιοκτησία, όπως εφευρέσεις, υποδείγματα χρησιμότητας, σήματα, βιομηχανικά σχέδια και προστατευόμενες γεωγραφικές ονομασίες προέλευσης.
2. Διάρκεια προστασίας
Η πνευματική ιδιοκτησία διαρκεί για όλη τη ζωή του δημιουργού και για 70 χρόνια μετά τον θάνατό του. Ξεκινάει με τη δημιουργία του έργου.
3. Δικαιούχος
Δικαιούχος είναι εκείνος στον οποίο ο δημιουργός έχει μεταβιβάσει (π.χ. πουλήσει) τα δικαιώματά του ή του έχει επιτρέψει να εκμεταλλεύεται το έργο του.
4. Εξαίρεση / περιορισμός
Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και το συγγενικό δικαίωμα δεν είναι απεριόριστα. Περιορίζονται για χάριν του δημοσίου συμφέροντος στις περιπτώσεις εκείνες που προβλέπονται στον νόμο. Τέτοιες περιπτώσεις είναι για παράδειγμα η παράθεση αποσπασμάτων από έργου άλλου για υποστήριξη γνώμης ή άσκηση κριτικής, η αναπαραγωγή για διδασκαλία, η χρήση για λόγους ενημέρωσης κ.α.
5. Ηθικό Δικαίωμα
Το ηθικό δικαίωμα προστατεύει τη σχέση που έχει ο δημιουργός με το έργο του. Το δικαίωμα αυτό δίνει στον δημιουργό τη δυνατότητα να αποφασίζει αν, πως, πότε και που το έργο του θα γίνει προσιτό στο κοινό (δικαίωμα δημοσίευσης), το δικαίωμα να αναφέρεται ως ο δημιουργός του έργου ή να κρατάει την ανωνυμία του χρησιμοποιώντας για παράδειγμα ψευδώνυμο (δικαίωμα πατρότητας), τη δυνατότητα να έχει πρόσβαση στο έργο του (δικαίωμα προσπέλασης), το δικαίωμα να απαγορεύει οποιαδήποτε παραμόρφωση, περικοπή ή άλλη τροποποίηση του έργου του (δικαίωμα ακεραιότητας), τη δυνατότητα να υπαναχωρεί από συμβάσεις μεταβίβασης ή εκμετάλλευσης του έργου του (δικαίωμα υπαναχώρησης). Η ιδιαιτερότητα του ηθικού δικαιώματος έγκειται στο ότι δεν μεταβιβάζεται σε άλλον. Παραμένει στον δημιουργό ακόμη και αν αυτός μεταβιβάσει όλα τα δικαιώματα που έχει επί του έργου του. Τα δικαιώματα πατρότητας και ακεραιότητας δεν λήγουν ποτέ και ασκούνται από τον Υπουργό Πολιτισμού.
6. Ιδέα
Οι ιδέες δεν προστατεύονται με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία έργων. Όταν μία ιδέα γίνει έργο (αποκτήσει δηλαδή κάποια συγκεκριμένη μορφή) και το έργο αυτό είναι πρωτότυπο, τότε το έργο προστατεύεται με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας.
7. Περιουσιακό δικαίωμα
Το περιουσιακό δικαίωμα δίνει στον δημιουργό τη δυνατότητα να εκμεταλλευθεί οικονομικά το έργο του, για παράδειγμα, να το αναπαράγει, να το θέσει σε κυκλοφορία, να το μεταφράσει ή και να το ‘ανεβάσει’ στο διαδίκτυο.
8. Πνευματική Ιδιοκτησία
Πνευματική ιδιοκτησία αποκτά ο δημιουργός ενός πρωτότυπου έργου πάνω σε αυτό. Η πνευματική ιδιοκτησία περιλαμβάνει το περιουσιακό δικαίωμα και το ηθικό δικαίωμα.
9. Πρωτότυπο έργο
Η πρωτοτυπία δεν ορίζεται στον νόμο. Πρωτότυπο ωστόσο θεωρείται το έργο που αποτελεί προσωπικό πνευματικό δημιούργημα του δημιουργού του, φέρει τις δημιουργικές επιλογές του και την προσωπική του σφραγίδα.
10. Προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας
Προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας υπάρχει κάθε φορά που κανείς προβαίνει σε μία πράξη σε σχέση με το έργο χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς η πράξη αυτή να καλύπτεται από κάποια εξαίρεση ή περιορισμό.
11. Συγγενικό δικαίωμα
Είναι το δικαίωμα που αναγνωρίζεται στους ερμηνευτές και εκτελεστές – καλλιτέχνες (ηθοποιούς, τραγουδιστές, μουσικούς) σε σχέση με την ερμηνεία τους αλλά και σε εκείνους που μεσολαβούν για να κάνουν ένα έργο προσιτό στο κοινό (εκδότες, παραγωγούς, ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς).
12. Πειρατεία
Πηγή: https://www.copyrightschool.gr/index.php/pupils-gymnasium-lyceum/glossary-gymnasium-lyceum
Επεξεργασία Κειμένου
Αποκοπή, Αντιγραφή, Επικόλληση, Αναίρεση και Ακύρωση Αναίρεσης
Αποκοπή και Αντιγραφή
Η αποκοπή (Ctrl + X) είναι μία χρήσιμη λειτουργία κατά την επεξεργασία κειμένου, με την οποία ένα τμήμα κειμένου μπορεί να μετακινηθεί από ένα σημείο σε κάποιο άλλο.
Σε αντίθεση, η λειτουργία της αντιγραφής (Ctrl + C) δεν μετακινεί το τμήμα κειμένου από ένα σημείο σε ένα άλλο. Αυτό που πραγματοποιεί είναι η δημιουργία ενός αντιγράφου στο άλλο σημείο, όπως άλλωστε μαρτυράει και το όνομα της.
Επομένως:
αποκοπή = μετακίνηση κειμένου
αντιγραφή = δημιουργία αντιγράφου κειμένου
Σε πολλές εφαρμογές επεξεργασίας κειμένου οι εντολές αποκοπή και αντιγραφή βρίσκονται στο μενού Επεξεργασία.
Το πρόχειρο
Το πρόχειρο είναι μία περιοχή της μνήμης του υπολογιστή, όπου καταγράφεται και αποθηκεύεται προσωρινά το κείμενο κάθε φορά που πραγματοποιείται αποκοπή ή αντιγραφή. Επίσης, σε αρκετές εφαρμογές επεξεργασίας κειμένου, αυτό είναι ορατό και διαχειρίσιμο από το μενού Επεξεργασία.
Επικόλληση
Η λειτουργία της επικόλλησης (Ctrl + V) γίνεται, αφότου ήδη έχει συμβεί αποκοπή ή αντιγραφή. Επομένως:
Για να μετακινήσω ένα κείμενο με αποκοπή εκτελώ τα εξής:
-
Επιλέγω τμήμα κειμένου
-
Επιλέγω αποκοπή
-
Μετακινώ το σημείο εισαγωγής στη νέα θέση όπου θα μετακινηθεί το κείμενο
-
Επιλέγω Επικόλληση
Για να αντιγράψω ένα κείμενο με αντιγραφή εκτελώ τα εξής:
-
Επιλέγω τμήμα κειμένου
-
Επιλέγω αντιγραφή
-
Μετακινώ το σημείο εισαγωγής στη νέα θέση όπου θα αντιγραφεί το κείμενο
-
Επιλέγω Επικόλληση
Αναίρεση και Ακύρωση Αναίρεσης
Κάθε λάθος ενέργεια μπορεί να ανατραπεί με τη λειτουργία της αναίρεσης (Ctrl + Z). Η λειτουργία αυτή μου δίνει δηλαδή τη δυνατότητα να επιστέψω στην κατάσταση που είχε το κείμενο πριν εκτελεστεί η λάθος ενέργεια. Αν πάλι θέλουμε να επαναλάβουμε την ενέργεια τότε μπορούμε να ακυρώσουμε την αναίρεση με τη λειτουργία ακύρωση αναίρεσης ή επανάληψη (Ctrl + Y)
Τι εργασίες έχουμε;
Ξεφυλλίστε την διπλανή παρουσίαση και διαβάστε τις οδηγίες για τις εργασίες που σας δίνονται.
Εργασία 1. Αναλύουμε το πρόβλημα φορώντας τα 6 καπέλα της σκέψης.
Εργασία 2. Διασπάμε την ιστορία σε τμήματα με την τεχνική 5W1H.
Εργασία 3. Αφηγούμαστε την εξέλιξη της ιστορίας.
Εργασία 4. Κατασκευάζουμε κόμικς για την ιστορία του Εμίρ.
Εργασία 5. Αντιστοιχίζουμε τις λειτουργίες αντιγραφής/μετακίνησης με τον σωστό συνδυασμό πλήκτρων.
Εργασία 6. Γράφουμε ερωτήσεις και απαντήσεις για τα Πνευματικά Δικαιώματα.
Εργασία 7. Απαντούμε σε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής για τα πνευματικά δικαιώματα.
