Μάθημα 5. Ο ρόλος των δεδομένων στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Παιδιά, εδώ θα μάθουμε για την Τ.Ν. και τα δεδομένα!
Στόχοι - Π.Μ.Α.
Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να:
-
αναγνωρίζουν ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης "εκπαιδεύονται" με μεγάλες ποσότητες δεδομένων προκειμένου να λάβουν αποφάσεις,
-
αναγνωρίζουν τη σημασία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων όταν χρησιμοποιούν εφαρμογές ΤΝ.
-
εντοπίζουν πιθανά ψεύτικο ψηφιακό περιεχόμενο (deepfakes, παραπληροφόρηση) και να αναπτύξουν κριτική σκέψη.
-
κατανοήσουν την έννοια της προκατάληψης (bias) στην εκπαίδευση της ΤΝ και τη σημασία της ποικιλομορφίας στα δεδομένα.
-
συνειδητοποιήσουν ότι οι άνθρωποι έχουν την ευθύνη για τις αποφάσεις που λαμβάνονται με τη βοήθεια της ΤΝ.
-
νιώσουν αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να χρησιμοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης με ασφάλεια και υπευθυνότητα.
-
αναπτύξουν μια στάση κριτικής σκέψης απέναντι σε πληροφορίες που προέρχονται από ψηφιακές πηγές.
-
συνεργάζονται σε μικρές ομάδες και να εκφράζουν επιχειρήματα σχετικά με την υπεύθυνη χρήση της ΤΝ.
-
αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στην Πληροφορική με δραστηριότητες χωρίς υπολογιστές.
Διάρκεια
4 διδακτικές ώρες (4 Χ 45')
Ομάδα στόχος
Τάξη ΣΤ'
Αλληλεπίδραση
(Ολομέλεια - ατομική - ομα΄δική)
Δραστηριότητες
Εποπτικό Υλικό - Φύλλα Εργασίας
Τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη;
35 λεπτά
Ανθρώπινη "Νοημοσύνη" VS Τεχνητή "Νοημοσύνη"
-
Τι νομίζετε ότι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.);
-
Πού τη συναντάμε στην καθημερινότητα;
-
Μπορεί να "σκεφτεί" μόνη της;
Πριν ξεκινήσουμε ας αξιολογήσουμε τις γνώσεις μας χρησιμοποιώντας το φύλλο εργασίας "Δραστηριότητες Ε-ΣΤ", από το υλικό του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου https://saferinternet4kids.gr/
Ας δούμε ένα εισαγωγικό βίντεο για το τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη!

Ξέρετε ότι...

-
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αναφέρεται στην ικανότητα μιας μηχανής να αναπαράγει τις γνωστικές λειτουργίες ενός ανθρώπου, όπως είναι η μάθηση, ο σχεδιασμός και η δημιουργικότητα.
-
Η Γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί νέο περιεχόμενο με τη μορφή κειμένου, εικόνας, ήχου ή βίντεο.
-
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που δεν σκέφτεται ή αισθάνεται όπως οι άνθρωποι.
-
Η ΤΝ «ΔΕΝ αποφασίζει μόνη της». Οι τελικές αποφάσεις ανήκουν σε εμάς τους ανθρώπους!
Εκπαιδεύοντας ένα μοντέλο Τ.Ν.
10 λεπτά
Βήμα-βήμα οδηγίες...
-
Χωρίζεστε σε ομάδες των 2 ατόμων.
-
Λαμβάνετε ρόλους εκπαιδευτών ενός μοντέλου Τ.Ν. που πρέπει να μάθει να ξεχωρίζει τα μήλα από τα πορτοκάλια!
-
Δημιουργήστε έναν “αλγόριθμο” ταξινόμησης των φρούτων γράφοντας τους κανόνες!
-
Αξιοποιήστε το φύλλο εργασίας "Κανόνες ΤΝ".


Πως μαθαίνει η Τ.Ν.;
Πρακτική εξάσκηση...
35 λεπτά
Ας εκπαιδεύσουμε την μηχανή μας...
-
Αξιοποιήστε το εργαλείο Google Teachable Machine, για να εκπαιδεύσουμε ένα μοντέλο Τ.Ν. να ξεχωρίζει τα μήλα από τα πορτοκάλια. Χρησιμοποιήστε το φύλλο εργασίας "Εκπαιδεύοντας ένα μοντέλο ΤΝ".
-
Επιλέξτε την πρώτη κατηγορία που αφορά την αναγνώριση εικόνων.
-
Μεταφορτώστε 5 φωτογραφίες για κάθε φρούτο.
-
Ελέγξτε αν το μοντέλο είναι αξιόπιστο μεταφορτώνοντας κάθε φορά διαφορετικές εικόνες... Τις αναγνωρίζει; Κάνει λάθη; Τι παρατηρείτε;
-
Ποια είναι το συμπεράσματα αυτής της δραστηριότητας;

Δημιουργώντας με την ΤΝ...
10 λεπτά
Βήμα-βήμα οδηγίες...
Έχοντας το σύνθημα "Η ΤΝ δεν έχει μυαλό και δεν μπορεί να νιώσει συναισθήματα, όπως οι άνθρωποι." καθώς και το "Η ΤΝ δεν έχει καρδιά, ούτε καταλαβαίνει συναισθήματα και αδικία." εμπνευστείτε και δημιουργήστε μία αφίσα ή μια ζωγραφιά που να αποτυπώνει και να αναγράφει αυτά τα συνθήματα!
Για τη δημιουργία αφίσας μπορείτε να αξιοποιήσετε το canva.
Οι παρακάτω φωτογραφίες έχουν δημιουργηθεί με το artguru, δίνοντας την κατάλληλη προτροπή (promt), δηλαδή μετατροπή κειμένου (στα αγγλικά) σε εικόνα.






Πόσο αξιόπιστο είναι αυτό;
15 λεπτά
Ένα quiz για την αξιοπιστία στο Διαδίκτυο!

Deep Fake Videos... Η δύναμη της ΤΝ
30 λεπτά
Deepfake videos... Πόσο αληθινό είναι αυτό που βλε΄πουμε;
Ας δούμε τώρα ένα βίντεο για την παραπληροφόρηση και για τα deepfake videos...
Πόσο αληθινό είναι αυτό που βλέπουμε;
Γιατί τα deepfakes μπορούν να γίνουν επικίνδυνα;


Πριν πιστέψετε ή μοιραστείτε πληροφορίες που βρίσκετε στο διαδίκτυο, βεβαιωθείτε ότι προέρχονται από αξιόπιστες πηγές.
Μην εμπιστεύεστε ειδήσεις που προκαλούν έντονα συναισθήματα χωρίς να τις επαληθεύσετε.
Ξέρετε ότι...
-
Deepfake videos είναι ένα βίντεο ή μια εικόνα που έχει τροποποιηθεί ή δημιουργηθεί πλήρως από την Τεχνητή Νοημοσύνη για να μοιάζει με κάτι που δεν είναι. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να τραβήξει πραγματικές φωτογραφίες ή βίντεο και να τις αλλάξει για να δείξει κάτι ή κάποιον άλλο να κάνει ή να λέει πράγματα που δεν έχει πει ποτέ.
-
Η λέξη deep fake προέρχεται από τη "Βαθιά Μάθηση", η οποία είναι ένας τύπος Τεχνητής Νοημοσύνης που μαθαίνει από τόνους δεδομένων όπως εικόνες και βίντεο και τη λέξη "ψεύτικος" επειδή το βίντεο που προκύπτει δεν είναι αληθινό.
-
Επειδή τα Deep Fake φαίνονται τόσο αληθινά γίνεται όλο και πιο δύσκολο να καταλάβεις τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο.
-
Τα Deep Fake μπορούν να είναι διασκεδαστικά και να χρησιμοποιηθούν με ωραίους τρόπους, όπως να βάζεις τον εαυτό σου σε μια ταινία ή να δημιουργείς ένα αστείο βίντεο με τους φίλους σου.
-
Τα Deep Fake μπορούν να είναι επικίνδυνα. Φανταστείτε κάποιος να χρησιμοποίησε ένα Deep Fake που να δείχνει ένα διάσημο άτομο να είπε κάτι που δεν είπε ή για να διαδώσει ψευδείς πληροφορίες. Η κοινή γνώμη μπορεί να επηρεαστεί και να λάβει αποφάσεις που δεν πρέπει.

Δημιουργώντας ένα deepfake... με Scratch!
25 λεπτά
Εκπαιδεύοντας τη μηχανή... μια δραστηριότητα μηχανικής μάθησης!
Θα προσπαθήσουμε τώρα να δημιουργήσουμε ένα έργο στο Scratch, όπου δημιουργεί ένα deepfake video ανιχνεύοντας τις κινήσεις του προσώπου μας, αξιοποιώντας το φύλλο εργασίας "Μηχανική Μάθηση με Scratch".

Αναστοχασμός - Τι πήγε καλά; Τι όχι;
5 λεπτά
Τι ήξερα πριν... τι ξέρω τώρα;
Βάζουμε καρδούλες για να βαθμολογήσουμε τι μάθαμε σήμερα!
Στη συνέχεια αξιολογούμε πως μας φάνηκε το μάθημα με τη χρήση της δημοσκόπησης!
